Nickerie.Net, maandag 30 mei 2005  

Politieke partijen en de invloed van leeftijd en geslacht

Paramaribo - De door de Stichting Wetenschappelijke Informatie (SWI) in Paramaribo gehouden exit poll op 25 mei maakt het mogelijk diepgaand inzicht te verkrijgen in het stemgedrag van kiezers. De omvang van de steekproef (2062) stelt ons in staat om analyses te maken over diverse thema’s of op verschillende niveaus, zoals ressorten, geslacht, etniciteit, opleiding, leeftijd, en stemgedrag op de afzonderlijke politieke partijen.

In hetgeen hierna volgt, wordt geïllustreerd hoe voor de politiek maar ook voor wetenschappelijke doeleinden op basis van de exit poll data-inzicht kan worden verkregen in een aantal factoren die van invloed zijn geweest op het stemgedrag.

Politieke partijen

Suriname heeft een traditie van een groot aantal politieke partijen. Tussen 1946 en 1949 werden er zeven politieke partijen opgericht, de meeste op etnische of etnisch-religieuze grondslag. In de periode 1950-1980 werden er ook veel politieke partijen opgericht. Direct na de militaire periode was een klein aantal partijen actief. Sedert de negentiger jaren is het aantal politieke partijen enorm toegenomen. De explosieve groei van nieuwe partijen blijkt uit de 23 deelnemende partijen bij de verkiezingen van 2000 en het record van 25 partijen bij de verkiezingen van mei 2005.
Politieke partijen kunnen worden onderscheiden naar diverse kenmerken. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan de ideologische en etnisch-religieuze grondslagen van de partij, de leeftijd, de organisatiestructuur, het al of niet in combinatieverband deelnemen aan verkiezingen, het aantal jaren vertegenwoordigd in De Nationale Assemblée, en de grootte op grond van het aantal leden of de kiezersaanhang.

Kiezersaanhang

We kunnen met de exit poll-data meer te weten komen over de kiezersaanhang van de partijen die deelnamen aan de verkiezingen op 25 mei 2005. Met name kunnen analyses worden gemaakt van grote partijen (> 5 procent van de stemmen) middelgrote (tussen 1.5 en 5 procent van de stemmen) en iets kleinere partijen (tussen 1.5 en 3 procent van de stemmen). Over de zeer kleine partijen (met minder dan 1.5 procent van de stemmen) kunnen vanwege de te kleine aantallen statistisch geen betrouwbare conclusies worden getrokken.
Van de in totaal 25 partijen die aan de verkiezingen deelnamen, gingen 5 alleen de verkiezingen in, terwijl 20 opgingen in 5 politieke combinaties. In het eerder verschenen exit poll-artikel is reeds aangegeven dat op grond van het percentage behaalde stemmen bij de onlangs gehouden verkiezingen in Paramaribo het Nieuw Front en de NDP verreweg de grootste politieke organisaties zijn.
Wanneer we de partijen afzonderlijk bekijken, dan is de NDP de grootste partij met meer dan een kwart van de kiezers in Paramaribo. Naast de NDP zijn er nog vier andere partijen die meer dan 5 procent van de totaal uitgebrachte stemmen in Paramaribo behaalden: de NPS, VHP, PL en de DNP.

Tabel 1 leert ons dat de aanhang van kiezers van de KTPI (een traditionele politieke partij) in Paramaribo nu zeer klein is. Vergelijken we het percentage van deze partij met dat van de PL, dan zien we een enorm verschil. De trek naar PL is een van de verklaringen voor het slinken van de aanhang van de KTPI. Maar ook de aantrekking van de Javaanse kiezers door andere partijen – zoals de multi-etnische NDP – is van invloed op de afname van de aanhang van de KTPI. Ter illustratie: bij de afgelopen verkiezingen stemden driemaal zoveel Javanen op de NDP dan op de KTPI.

TABEL 1

De rol van leeftijd
Er is vastgesteld dat de kiezers van het Nieuw Front met 42 jaar de hoogste gemiddelde leeftijd hebben. Hiertegenover staan de NDP- en AC-kiezers met de laagste gemiddelde leeftijd van 33. Analyse van de individuele partijen binnen een combinatie leert ons dat de onderlinge verschillen tussen de partijen doorgaans gering zijn. Binnen het Nieuw Front vormt de SPA met een lagere gemiddelde leeftijd van 37 enigszins een uitzondering. We zien echter dat NF-kiezers die geen voorkeur hebben voor een bepaalde partij de hoogste gemiddelde leeftijd (45.8 jaar) hebben. Blijkbaar appelleert het Nieuw Front als geheel vooral aan oudere kiezers.
TABEL 2
De lage gemiddelde leeftijd van AC-kiezers is verder uitgesplitst naar politieke partij (tabel 3). ABOP blijkt verreweg de laagste gemiddelde leeftijd van 30.3 jaar te hebben.
TABEL 3
We zien dus dat leeftijd bij de afgelopen verkiezingen een zeer belangrijke rol heeft gespeeld in het stemgedrag. De leeftijdscategorie 22 tot en met 40 was goed voor bijna tweederde van de kiezers in Paramaribo. Slechts 32.8 procent van deze leeftijdsgroep heeft op het Nieuw Front gestemd, hetgeen neerkomt op ongeveer 20.641 stemmen. De NDP behaalde in deze leeftijdsgroep 21.082 (33.5 procent) van de stemmen, dus meer dan het Nieuw Front. Ook de overige partijen behaalden tezamen meer stemmen dan het Nieuw Front in deze leeftijdscategorie (tabel 4).

TABEL 4

Oververtegenwoordiging vrouwen

Van alle politieke organisaties vallen A Combinatie en het Nieuw Front het meest op door het relatief grote aandeel van vrouwen onder hun kiezers. Analyse van de individuele partijen binnen A Combinatie toont dat vrouwelijke kiezers vooral in ABOP en Seeka sterk oververtegenwoordigd zijn met meer dan 60 procent.
De oververtegenwoordiging is nog sterker onder degenen die geen voorkeurspartij hebben binnen A Combinatie (tabel 5). Verder onderzoek zou moeten uitwijzen of de sterk afwijkende geslachtsverhouding binnen A Combinatie te maken heeft met de demografische samenstelling van de voornamelijk marron bevolking in Paramaribo of niet.

TABEL 5

Analyse van de individuele partijen binnen het NF wijst uit dat de sterke oververtegenwoordiging van vrouwen alleen geldt voor de NPS (57.8 procent vrouwen) en de SPA (60 procent vrouwen). Daarentegen lijken de VHP en PL een meer evenwichtige samenstelling te hebben tussen mannelijke en vrouwelijke kiezers (tabel 6).

TABEL 6

Methode en steekproef

De exit poll is uitgevoerd middels een tweetraps steekproef. Er werden eerst 59 stembureaus aselect getrokken uit het totaal van 261 stembureaus van Paramaribo. Daarna werd er uit ieder van de 59 stembureaus om de 8 opgekomen kiezers steeds 1 persoon gekozen waardoor 2.306 personen in de steekproef terecht kwamen. Door uitval van 244 kiezers, onder meer vanwege weigering, bleven er 2.062 kiezers over. De exit poll werd gehouden tussen 7.30 en 18.30. De opgetreden non-response blijkt nauwelijks invloed te hebben op het nauwkeurig kunnen schatten van de verkiezingsuitslag. De voorbereiding en uitvoering van de exit poll was in handen van een breed samengestelde groep van deskundigen. De logistieke en technische ondersteuning kwam van de Stichting Wetenschappelijke Informatie (SWI), Cybermango en het Institute for Development and Strategic Studies (INDEST).-.

WWW.NICKERIE.NET

E-mail: info@nickerie.net

Copyright © 2005. All rights reserved.

Designed by Galactica's Graphics