Nickerie.Net, zaterdag 24 januari 2009

Beerput rond foute neuroloog in Twente alsnog open

Advocaat: Mogelijk patiënten Twents ziekenhuis overleden na verkeerde diagnose

De medische wereld moet zich open openstellen vindt artsenorganisatie KNMG. Dat deed een Twents ziekenhuis niet, toen het blunders van een neuroloog verzweeg. Bestuursvoorzitter Herre Kingma van het Medisch Spectrum Twente (MST) had het er deze week voor de tv-camera’s zichtbaar moeilijk mee. Naast hem vertelde Tom Zijlstra, een gepensioneerd bestuurder van hetzelfde ziekenhuis, hoe het toenmalige ziekenhuisbestuur in 2004 de blunderende neuroloog Ernst Jansen Steur de gelegenheid had geboden met stille trom te vertrekken.

Dr. Jansen Steur

De jaren daarvoor had de neuroloog als gevolg van een medicijnverslaving (hoogstwaarschijnlijk morfine) bij tientallen patiënten een verkeerde diagnose gesteld: ze zouden lijden aan Alzheimer, Parkinson of multiple sclerose, terwijl achteraf bleek dat daarvan geen sprake was. Sommige patiënten verkochten hun huis of zaak om zich op hun einde voor te bereiden. Anderen liepen volgens letselschade-advocaat Ymne Drost als gevolg van de foute diagnose zwaar lichamelijk letsel op. Mogelijk zijn zelfs twee mensen overleden door blunders van de arts, stelde Drost gisteren.

Jansen Steur kon vertrekken onder het beding dat hij nooit meer patiënten zou behandelen. Toen vorige week bleek dat de neuroloog deze afspraak had geschonden door gewoon weer in een Duits ziekenhuis aan de slag te gaan, voelde Zijlstra zich gerechtigd de zaak in de publiciteit te brengen.

Volgens Kingma had het toenmalige bestuur de affaire afgehandeld volgens een in de medische wereld van toen normale reflex: de doofpot. Typisch een kwestie van conspiracy of silence, de afspraak om blunders en pijnlijke zaken onder ons te houden, een manier van doen die zo langzamerhand not done meer is.

Ook om andere reden zat Kingma er niet lekker bij: destijds was hij nog de baas van de inspectie volksgezondheid. Hij had in die hoedanigheid op de hoogte moeten zijn van de zaak, want het ziekenhuisbestuur had de inspectie volgens Zijlstra wel degelijk ingelicht. Maar de zaak is nooit door de regionale inspecteur aan Kingma voorgelegd.

Ook de rol van het toenmalige ziekenhuisbestuur is niet helder. Volgens Zijlstra kreeg hij pas in november 2003 bewijs in handen dat de neuroloog recepten van collega’s vervalste om in zijn verslaving te voorzien. Dat bood het bestuur een handvat de neuroloog aan te pakken, over wie al langer geruchten de ronde deden. Maar wat blijkt? Al in 2001 kreeg een gedupeerde patiënte zwijggeld van het ziekenhuisbestuur –20.000 gulden– om te voorkomen dat zij de zaak voor de medische tuchtrechter zou brengen.

Tegen Jansen Steur (inmiddels is hij zijn baan in Duitsland kwijt) is bij zijn ontslag in Twente geen aangifte gedaan. Volgens Zijlstra was hij al genoeg gestraft. De inspectie moest maar beslissen over aangifte, vond het ziekenhuisbestuur. Anderhalf jaar geleden deed Drost namens een aantal patiënten wel aangifte. Tot nog toe zonder resultaat. Drost overweegt nu naar het gerechtshof te stappen om vervolging af te dwingen. Gisteren liet hij weten daarnaast een nieuwe aangifte te doen. Hij verwijt de neuroloog valsheid in geschrifte en toebrengen van lichamelijk letsel door schuld met de dood als gevolg.

Het ziekenhuis heeft de gedupeerden gewezen op de mogelijkheid om schadeclaims in te dienen. Tot nog toe is dat in twintig gevallen gebeurd voor een totaalbedrag van 500.000 euro. Er lopen nog zeventig claims. Kingma heeft een commissie ingesteld om alle feiten boven water te krijgen.

Medische wereld is gewend te zwijgen

ACHTERGROND, A. Sligter (Volkskrant)

ARNHEM - Het in de doofpot stoppen van de blunders van neuroloog Ernst Jansen Steur is te wijten aan de conspiracy of silence in de medische wereld, aldus Herre Kingma, voorzitter van de raad van bestuur van Medisch Spectrum Twente (MST) in Enschede. ‘Nog maar kort geleden hielden we elkaar eerder de hand boven het hoofd dan dat we fouten openbaar maakten.’

De trend van openheid is pril, en nog niet tot elk ziekenhuis doorgedrongen. ‘Doktoren waren in een nog niet zo ver verleden godheden.’ Kingma is ook zo opgevoed, maar kreeg in zijn tijd als inspecteur-generaal voor de gezondheidszorg al snel het inzicht dat er bij medisch falen altijd openheid moet worden betracht. ‘Van de tien keer dat het misgaat, is er acht keer geen opzet in het spel. Bij de overige gevallen is er sprake van verwaarlozing of disfunctioneren.’

Bij Jansen Steur gaat het laatste op. De verslaafde neuroloog stelde verkeerde diagnoses. Patiënten leefden jaren in de veronderstelling dat ze alzheimer, MS of parkinson hadden. Er hebben zich negentig oud-patiënten gemeld bij letselexpert Yme Drost.

Hoe lang de neuroloog disfunctioneerde – en er dus is gezwegen – is onduidelijk. De onderzoeken van de inspectie en MST zullen daar binnenkort duidelijkheid over geven. De eerste patiënte die Jansen Steur wilde aanklagen, is de vrouw die door het ziekenhuis werd betaald om te zwijgen. De verkeerde diagnose bij haar werd begin 2000 gesteld. Alle zaken die Drost op zijn bureau heeft liggen, zijn van latere datum, zegt hij.

Jansen Steur zou tussen 1990 en 1993 in het buitenland een ernstig auto-ongeluk hebben gehad. Dost: ‘Het kan best zijn dat de man door de gevolgen van dit ongeluk aan de morfine is geraakt.’

Duidelijk is dat het ziekenhuis al in 2001 op de hoogte was van de fouten die Jansen Steur maakte en pas in 2004 ingreep. Hij werd ontslagen, maar de fouten werden niet voor de tuchtrechter gebracht. Noch werd er aangifte gedaan van de strafbare feiten. Aan het persoonlijke drama van de neuroloog werd meer waarde gehecht dan aan die van de patiënten.

Drost denkt dat reputatieschade voor het ziekenhuis ook een rol heeft gespeeld. Een ziekenhuisbestuur zit op dat moment in een spagaat, zegt Kingma. ‘Als werkgever moet je voor je mensen staan, maar één groep is nog belangrijker. Dat zijn de patiënten.’

Duidelijk is ook dat het Openbaar Ministerie in Almelo – eenmaal op de hoogte – de zaak niet erg hoog opnam. Een brief waarin Drost melding maakte van vijftig zaken met verkeerde diagnoses lag anderhalf jaar bij de hoofdofficier op een plank. Pas toen Drost vorige week de misstanden in de media bracht, ondernam het OM actie.

Datzelfde geldt voor het MST. Kingma heeft oud-patiënten gesproken, die met hem wilden praten over meer genoegdoening dan de schadevergoeding alleen. Noch deze gesprekken, noch het hoge aantal schadevergoedingen (twintig) die het ziekenhuis betaalde, deden bij hem een lichtje branden. Kingma veronderstelde dat de zaak door het oude bestuur goed was geregeld. ‘Pas toen ik vorige week hoorde van de verslaving van de neuroloog, heb ik het hele dossier opgevraagd.’

WWW.NICKERIE.NET

E-mail: info@nickerie.net

Designed by Galactica's Graphics